Kredi kartıyla yapılan alışverişlerde POS cihazlarında meydana gelen teknik aksaklıklar, aynı bedelin karttan mükerrer şekilde tahsil edilmesine yol açıyor. Sistemde başarılı olduğu halde ekranda hata veren işlemlerin yeniden başlatılması, tüketicilerin farkında olmadan çift ödeme yapmasıyla sonuçlanıyor.
TEKRAR İŞLEM RİSKİ NASIL OLUŞUYOR?
Ödeme işlemi sırasında cihazın donması, veri bağlantısının kopması veya onay mesajının ekrana yansımaması gibi durumlarda kasiyerler işlemi çoğunlukla iptal etmeden baştan başlatıyor. İlk deneme banka tarafında onaylanmışsa, yapılan ikinci deneme de sisteme yeni bir harcama olarak kaydediliyor. Yoğun saatlerde gözden kaçabilen bu hata nedeniyle, örneğin 2 bin liralık alışveriş için kart limitinden toplam 4 bin liralık kesinti gerçekleşebiliyor.
BEKLEYEN PROVİZYON VE KESİNLEŞEN İŞLEM AYRIMI
Hesap hareketlerinde aynı tutarın peş peşe yer alması, her zaman doğrudan iki ayrı tahsilat yapıldığı anlamına gelmiyor. Kayıtlardaki işlemlerden biri kesinleşmiş çekimken diğeri yalnızca sistemde askıda kalan geçici bir provizyon kaydı olabiliyor. Bankaların güvenlik protokolleri gereği bekleyen provizyonlar belirli bir süre sonra otomatik olarak silinebildiğinden, mükerrer şüphesi oluşan harcamaların durum kodunun kontrol edilmesi gerekiyor.
PARANIN İADESİ İÇİN HANGİ ADIMLAR ATILMALI?
POS ekranında hata görüldüğünde kartı cihaza tekrar okutmadan önce bankanın mobil uygulamasından hesap dökümünün incelenmesi ve iş yerinden onay kontrolü istenmesi gerekiyor. Hatanın kesinleştiği durumlarda ise ilk olarak işlemi gerçekleştiren ticari işletmeyle irtibata geçilerek iptal veya iade talep ediliyor.
İşletme üzerinden sonuç alınamaması halinde kartı çıkaran bankaya resmi harcama itirazı (chargeback) dilekçesi veriliyor ve bankalar arası inceleme süreci başlatılıyor.
TBB HAKEM HEYETİNE BAŞVURU SÜRECİ
Bankaya iletilen itiraz başvurularında yasal yanıt verme süresi azami 20 gün olarak uygulanıyor. Talebin olumsuz sonuçlanması veya yanıtsız kalması durumunda uyuşmazlık, e-Devlet üzerinden Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Bireysel Müşteri Hakem Heyetine taşınabiliyor. TBB tarafından belirlenen 2026 yılı uygulama esaslarına göre, Hakem Heyeti kararları 51 bin 158 liraya kadar olan uyuşmazlıklarda bankalar açısından bağlayıcı nitelik taşıyor.
Tekrar çekim iddialarında ispat yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi için işlem anına ait kasa fişi ile POS cihazından çıkan sliplerin saklanması kritik önem taşıyor. Tarih, saat ve terminal numarası eşleşmeleri, itiraz dosyalarının tüketici lehine hızla sonuçlanmasında temel kanıt işlevi görüyor.
